Ruletka döñgelegınıñ fizikasy
Ruletka döñgelegınıñ fizikasy rotordan, kölbeu joldağy şardan, segız deflektordan jäne köp üikelısten tūrady.
Şar domalau üikelısı men aua kedergısınen energia joğaltady, jyldamdyğy ony jolda ūstai almağan kezde joldan tüsedı jäne ornyqqanğa deiın deflektorlar men qyrlardan şaşyraidy.
Üş kezeñ
Ainalymnyñ determindık kezeñı, ötpelı kezeñı jäne haostyq kezeñı bar. Jolda şarjabdyqŞarRotorğa qarsy şar jolymen jıberıletın kışkentai şar. Zamanaui şarlar ivorinnen ne teflonnan jasalady, 18–21 mm.Tolyğyn oqu → domalau üikelısı men aua kedergısınen bırqalypty baiaulaidy; onyñ kez kelgen bolaşaq mezettegı ornyn uaqyttalğan bırneşe ainalymnan boljauğa bolady. Tüsu nüktesınde ol jol geometriasy belgıleitın jyldamdyqpen joldan şyğyp, nauadanjabdyqEñıs jiekŞar joly men ūiaşyqtar arasyndağy eñıs aimaq; onda deflektorlar ornalasady.Tolyğyn oqu → domalaidy. Alğaşqy deflektorğajabdyqDeflektorTüsıp kele jatqan şardy şaşyratatyn eñıs jiektegı metall kedergılerdıñ bırı. Basqaşa: qaiyqşa, gauhar, qada.Tolyğyn oqu → soqqydan keiın qozğalys millimetrler men millisekundtarğa sezımtal: boljamdylyq osy jerde bıtedı, al kazino artyqşylyğyn ereje emes, fizika qorğaidy.
Şar rotor bağytyna qarsy 3–4 m/s-pen jıberıledı. 10–20 ainalym alda.
Bırqalypty baiaulau. Är ainalym uaqyty boljamdy mölşerge ösedı. Boljam mümkın.
Şektı jyldamdyqtan tömende jol eñısı şardy ūstai almaidy. Ol ≈ 1–1,3 m/s-pen şyğady.
Kölbeu naua arqyly rotorğa qarai ışke domalaidy.
Ädette segız qaiyqşanyñ bırıne soğylady. Bağyt pen jyldamdyq kürt özgeredı; az aiyrma ülkenge ainalady.
Ūiaşyq bölgışterı arqyly sekıredı, jiı bırneşeuınen ötıp, keide qaita şyğady.
Ūiaşyqta toqtaidy. «Boljanğan» ūiaşyqtan şaşyrau ädette ekı jaqqa 10–15 ūiaşyqty qamtidy.
Jol
Şar jolyjabdyqŞar jolyŞar baiaulap tüskenge deiın jüretın jiektegı oiyq. Basqaşa atauy: joğarğy jol.Tolyğyn oqu → — erneuge jaqyn, ışke qarai azdap kölbeu taiyz oiyq. Jetkılıktı jyldam şar oiyq qabyrğasyna syrtqa qysylady; baiaulağanda eñıs boiymen auyrlyq qūrauşysy basym bolyp, ol domalap şyğady. Būl bolatyn jyldamdyq ūşyru küşıne emes, jol būryşy men radiusyna täueldı; sondyqtan ūşyru jyldamdyğy özgerse de tüsu jyldamdyğy derlık tūraqty. Ūşyru jyldamdyğy tüsu ornyn emes, jasalatyn ainalym sanyn şeşedı.
Rotor
RotorjabdyqRotorŪiaşyqtardy alyp jüretın döñgelektıñ ainalmaly bölıgı.Tolyğyn oqu → sekundyna şamamen 0,3–0,5 ainalym, 11–18 ūiaşyqjabdyqŪiaşyqRotordağy 37 nömırlengen bölımnıñ bırı. Basqaşa: oiyq, şynyaiaqşa.Tolyğyn oqu → ainalady jäne moiyntıregı jaqsy, massasy ülken bolğandyqtan öte baiau bäseñdeidı; krupieler ony raundtar arasynda tolyqtyrady. Şardyñ 15 sekundtyq ūşuynda rotor bes-jetı ret ainalady, sondyqtan tüsu nüktesınıñ astyndağy ūiaşyq tüsu sätındegı rotor fazasyna täueldı. Sekundtyñ onnan bır bölıgı qatesı — bır-ekı ūiaşyq; jarty sekund — döñgelektıñ şiregı.
Deflektorlar men qyrlar
Nauadağy segız deflektor şar jolyn kezdeisoqtandyru üşın bar; XVIII ğasyrdağy olarsyz döñgelekterdı oiynşylar tüsuın jai qarap-aq jeñgen. Qazırgı qyrlarjabdyqQalqanşaDöñgelektegı ekı ūiaşyq arasyndağy metall bölgış.Tolyğyn oqu → tömen, keide iılgen, sondyqtan şar ornyqqanğa deiın bırneşe ūiaşyqtan sekıredı. Ekeuı de ädeiı şaşyratady: öndıruşı jol kezeñı beretın aqparatty joiatyn qūrylğy jasaidy. Qazırgı döñgelekterdegı ölşengen şaşyrau ülestırımderı keñ ärı şamamen simmetrialy, modasy boljanğan ūiaşyqqa jaqyn, qūiryqtary döñgelek boiymen oralady.
Fizikamen ruletkany jeñu nege ūtu yqtimaldyğyn äreñ özgertedı
Determindık bölıktı uaqyttauğa bolady jäne uaqyttalğan: 1961 jyldan kiıletın kompiuterler, 2000-jyldardan telefon kameralary tüsu uaqyty men rotor fazasyn tüsu sektoryndöñgelekSektorDöñgelektegı qatar ornalasqan ūiaşyqtar doğasy; üsteldegı toptan özgeşe.Tolyğyn oqu → atauğa jetkılıktı bağalady. Haostyq bölıktı uaqyttau mümkın emes, tek statistikalyq sipattauğa bolady. Boljauşy kütıletın tüsu nüktesınıñ ainalasyndağy sektorğa bäs qoia alady da, jaqsy kütımdegı döñgelekte ūtu yqtimaldyğyn äreñ özgertetın şaşyrau ülestırımın qabyldaidy. Small jäne Tse (2012) döñgelek tolyq körınetın jäne bäster keş qabyldanatyn zerthana jağdaiynda bırneşe paiyz artyqşylyqty habarlaidy. Studialar ekeuıne de rūqsat bermeidı.
Kelesı qaida baru kerek
Ruletka döñgelegınıñ fizikasy şar fizikasy, baiaulau, rotor jyldamdyğy jäne şar jyldamdyğy betterınde bölıngen; olar är kezeñdı ölşeulermen kezek qaraidy. Artyqşylyqty oiyn betı adamdardyñ mūnymen ne ıstegenın jäne ne bolğanyn qamtidy.
Sūraqtar
Ūiaşyq deñgeiınde emes: şaşyrau tym keñ. Al öte tūraqty bolsa, sektorğa tüsudı basqaruy mümkın; būl — krupie qoltañbasy gipotezasy.
XIX ğasyrdan bergı dästür. Az bolsa şaşyrau azaiar edı; köp bolsa naua pinbol maşinasyna ainalar edı. Bağdary almasatyn segızı — standartty ymyra.
İä, jol üikelısıne äser etedı; sondyqtan boljauşylar är bırneşe ainalymnan keiın qaita baptaidy jäne bır döñgelek är künde ärqalai jüredı.
Külkılı üzılıs
Alğaşqy deflektorğa deiın boljamdy. Keiın fizika kazino jağyna şyğady.
Derekközder
- Small, M. & Tse, C. K. «Ruletka nätijesın boljau».
- Bass, T. A. The Eudaemonic Pie.
- Barnhart, R. T. Beating the Wheel.