Bad Homburg jäne şipajai kazinolary
Bır nöl qaida paida boldy jäne kurorttarda nege kazino boldy.
1840 jyldary Germanianyñ Baden-Baden, Wiesbaden jäne Bad Homburg şipajai qalalary monşalaryna jalğasqan kazinolarymen auqatty qonaqtar üşın bäsekelestı. Homburg bır nöldı alyp tastap, ruletka bäsekesınde jeñdı. Prussia olardyñ bärın 1872 jyly japty.
Sumen emdelu
19 ğasyrdağy şipajailyq em aptalarğa sozylyp, aqşasy men uaqyty bar adamdardy tartatyn. Qalalar qonaqüilermen, kontserttermen jäne 1820 jyldardan bastap kırıs qajet etken şağyn nemıs memleketterı litsenzialağan oiyn zaldarymen bäsekelestı. Baden-Badennıñ Kurhausy men Wiesbadennıñ Kurhausy halyqaralyq qonaqtar üşın ruletka men trente-et-quarante ötkızdı; 1837 jyldan öz kazinolaryna tyiym salynğan frantsuzdar mūnda köptep keldı.
Homburgtyñ bağany tüsıruı
Bad Homburg şağyndau ärı keiınırek paida boldy. Ağaiyndy Blanctar 1841 jyly kontsessiany aldy da, 1843 jyly bır nölıdöñgelekNölTeñ tölemdı, diujina ne bağan bästerınıñ eşqaisysy jappaityn jalğyz jasyl ūiaşyq; kazino artyqşylyğynyñ közı. Sondai-aq: bır nöl, 0.Tolyğyn oqu → bar döñgelektı jarnamalady: kazino artyqşylyğymatematikaKazino artyqşylyğyKazino orta eseppen är bästen saqtap qalatyn üles: europalyq ruletkada 2,70%.Tolyğyn oqu → 5,26%-dan 2,70%-ğa deiın ekı esege juyq azaidy, būl jarnamada da aityldy. Oiynşylar auysty. On jyl ışınde Homburg sändı şipajaiğa, al Blanc Hessedegı eñ bai adamğa ainaldy. Bäsekelester aqyrynda bır nöldı qabyldady, bıraq sol kezde brend qalyptasyp qoiğan edı.
Dostoevsky
Fyodor Dostoevsky 1860 jyldary Wiesbaden men Homburgta köp ūtylyp, äielınıñ äşekeilerın kepılge qoidy jäne baspağa töleu üşın «Oiynşyny» (1866) 26 künde jazdy. Romannyñ Roulettenburgy — osy şipajailardyñ jiyntyq beinesı; ondağy üstelder, jüieler jäne mäjbürlık turaly sipattama — ruletka jaily jazylğan eñ üzdık ädebi baiandau. Ol üstelder jabylardan bır jyl būryn, 1871 jyly qūmar oiynnan bas tartty.
1872
Bırıguınen keiın Prussia Germaniadağy barlyq kazinolardy japty; Homburg pen Baden-Badendegı soñğy üstelder 1872 jylğy Jaña jyl qarsañynda jabyldy. Blanctardyñ ısı 1863 jyly-aq Monakoğa köşıp, bır nöldı özımen bırge alyp ketken edı. Nemıs şipajailary kazinolaryn 20 ğasyrda qaita aşty (Baden-Baden 1933 jyly, Homburg pen Wiesbaden soğystan keiın) jäne Homburg qalyptastyrğan frantsuz erejelerımen bır nöldı ruletkany älı künge deiın ötkızedı.
Şipajailardan ne qaldy
Bır nöldı döñgelek, kazinony kurorttyñ bır bölıgı etu jäne kazino bağa arqyly bäsekelesedı degen tüsınık. Sondai-aq ädebiettegı ruletka oiynşysy: Dostoevskydyñ Alexeiı, Turgenevtıñ baiqaulary jäne şipajai kazinosy — däulet ne bedel joğalatyn oryn bolatyn bır ğasyrlyq romandar. Arifmetika ärdaiym 2,70% edı; şipajailar soğan körınıs berdı.
Sūraqtar
İä. Kurhaus kazinosy 1933 jyly qaita aşylyp, frantsuz erejelerımen bır nöldı ruletkany ötkızedı.
Ony saiasat etıp, jarnamalağan alğaşqy oryn boldy. Oqşau bır-nöldı döñgelekter būdan erterek bolğan boluy mümkın.
Moraldyq saiasat jäne şağyn kınäzdıkterdıñ oiyn kırısıne mūqtaj emes bırtūtas memleket.
Külkılı üzılıs
Şipajailar barlyq jağynan bäsekelestı. Homburg nöl arqyly bäsekelestı.
Derekközder
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.